इरानमा जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्न चीन र पाकिस्तान ले संयुक्त रूपमा पाँच बुँदे शान्ति योजना सार्वजनिक गरेका छन्।
योजनामा तत्काल युद्धविराम, छिटो शान्ति वार्ता सुरु गर्ने, नागरिक तथा गैर-सैनिक पूर्वाधारको सुरक्षा, स्ट्रेट अफ हर्मुज मा समुद्री आवागमन सामान्य बनाउने र संयुक्त राष्ट्रसंघ को चार्टरअनुसार दीर्घकालीन शान्ति ढाँचा निर्माण गर्ने प्रस्ताव समावेश छन्।
यो पहल पाकिस्तानका उपप्रधानमन्त्री तथा विदेशमन्त्री मोहम्मद इशाक डार को बेइजिङ भ्रमणपछि सार्वजनिक भएको हो। उनले चिनियाँ समकक्षी वाङ यी सँग भेटवार्ता गरेपछि दुवै देशले संयुक्त रूपमा शान्ति प्रयास अघि सारेका हुन्।
हालसम्म इरान युद्धप्रति चीनको प्रतिक्रिया अपेक्षाकृत संयमित रहँदै आएको छ। तर दीर्घकालीन द्वन्द्वले विश्व अर्थतन्त्रमा असर पार्ने र औद्योगिक उत्पादनमा निर्भर चीनलाई समेत चुनौती थप्ने देखिएपछि बेइजिङ सक्रिय भएको विश्लेषण गरिएको छ। राष्ट्रपति सी जिनपिङ का लागि स्थिर विश्व अर्थतन्त्र प्राथमिकतामा रहेकाले पनि यो पहल आएको मानिन्छ।
यसअघि पनि चीनले मध्यपूर्वमा कूटनीतिक सफलता हासिल गरेको थियो। सन् २०२३ मा साउदी अरब र इरानबीच सम्बन्ध पुनःस्थापना गराउन उसले मध्यस्थता गरेको थियो भने प्यालेस्टिनी गुटहरूबीच सहमति गराउने प्रयास पनि गरेको थियो।
यता, अमेरिका र इजरायल ले भने नयाँ योजनाबारे औपचारिक प्रतिक्रिया दिएका छैनन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले वार्तामार्फत समाधान सम्भव रहेको संकेत गरेका छन् भने इजरायलले सैन्य कारबाही अझै जारी रहने बताएको छ।
समग्रमा, चीन–पाकिस्तानको यो पहलले युद्धविरामतर्फ कूटनीतिक दबाब बढाउने संकेत दिएको छ। तर सम्बन्धित पक्षहरूको स्पष्ट प्रतिक्रिया नआएसम्म यसको प्रभावकारिता भने अनिश्चित नै देखिएको छ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्